Kostandin Kavafis

kavafis - foto

MURE

Pa pikë mëshire, pa shqetësim, pa skrupuj,
Rreth meje ngritën mure të lartë e të mëdhenj.

Dhe rri tani këtu pa shpresë, i strukur,
Tjetër s’mendoj, veç këtij fati që më bren.

Sa gjëra kisha për të bërë përjashta!
Kur ngritën muret, si nuk i thirra kokës?!

Por as zhurmë s’dëgjova, as murator nuk pashë…
Krejt pa u ndier më mbyllën jashtë botës.


SHKALLA E PARË

Një ditë i qahej Teokritit
poeti riosh Eumeni:
“Tashmë dy vjet kam qëkur shkruaj
dhe vetëm një idil kam bërë.
Kaq është e gjithë vepra ime.
E lartë qenka e shikoj, ajmé,
e lartë shumë shkallë e Poezisë
dhe nga kjo shkallë e parë ku jam tani
s’do ngjitem kurrë më tej unë i pafati.”
Tha Teokriti : “Këto fjalë
pa vend dhe blasfemike janë.
Edhe po je në shkallë të parë, duhet
të jesh krenar edhe i lumtur.
Këtu ku mbërrite, nuk është pak
kaq sa ke bërë, lavdi e madhe.
E madje kjo shkallë e parë
qëndron më larg se gjërat e zakonshme.
E nëse do atje të shkelësh duhet
të jesh me të drejtën tënde
brenda qytetit të ideve qytetar.
Dhe vështirë është në atë qytet
dhe e rrallë të bëhesh anëtar.
Në pjacë të tij gjen Ligjvënës
që s’ua hedh asnjë mashtrues dot.
Këtu ku mbërrite, nuk është pak
kaq sa ke bërë, lavdi e madhe”.


MONOTONI

Mbas një dite monotone tjetra ditë,
po aq monotone sa e para, vjen.
Të njëjtat gjëra do bëhen e përsëriten
e çaste të njëllojtë na lënë dhe na gjejnë.

Muaji shkon dhe sjell një muaj tjetër.
Ata që vijnë s’i dallon kush kollaj
se janë të trishtët, ata, muajt e vjetër.
Dhe e nesërmja më si e nesërme nuk ngjan.


DRITARET

Në këto dhoma të errëta, ku kaloj
ditë të vështira, eci rreth e qark
dritaret të gjej. – Nëse hapet
një dritare është për mua ngushëllim. –

Por, ah, ato nuk gjenden, apo t’i gjej
nuk mund. Ndoshta më mirë kështu.
Se drita do jetë ndoshta një tjetër tirani.
E kushedi ç’gjëra të reja do zbulojë.


TË KRYERA

Mes frikës dhe dyshimeve,
me mendje të trazuar e sy të trembur,
tretemi duke vrarë mendjen si të bëjmë
për t’i shpëtuar të sigurtit rrezik
që kaq tmerrshëm na kanoset.
Megjithatë gabohemi, nuk ishte ky rreziku,
të rremë ishin kumtet
(a s’i dëgjuam, a s’i kuptuam mirë).
Një tjetër gjëmë, që s’na e mori mendja,
krejt papandehur na pllakos,
dhe të papërgatitur – nuk mbetet kohë – na rrafshon.


PRINC I LIBISË PERËNDIMORE

Aristomeni, bir i Menelaut, 
Princ i Libisë Perëndimore,
gjatë dhjetë ditëve që qëndroi n’Aleksandri
bëri përshtypje përgjithësisht të mira.
Ashtu si emrin, veshjen e kish greke dhe plot shije.
I pranonte me gjithë qejf nderimet,
por vetë s’i kërkonte; qe i thjeshtë.
Bleu edhe libra grekë,
sidomos filozofikë e historikë.
Mbi të gjitha, ishte fjalëpak.
Si duket është i thellë në mendime, thoshin,
dhe këta lloj njerëzish s’para flasin shumë.

As i thellë në mendime s’ishte, as gjë tjetër.
Njeri krejt i rëndomtë e madje qesharak.
Kish marrë emër grek, si grekët vishej,
mësoi deri diku dhe të sillej si grek,
veçse, tek fliste gjuhën greke, dridhej
mos i shpëtonin goje barbarizma
e kësisoj mbresat e mira humbte
dhe fitonte – nëmur qofshin! – qesëndisjet
e zakonshme të aleksandritëve.

Ky ishte, pra, shkaku që fliste aq pak,
duke bërë kujdes me theksin dhe lakimin;
dhe vuante aq shumë që mbante përbrenda
lumenj të pambarimtë ligjërimi.


ZËRA

Zëra idealë e t’adhuruar
të atyre që vdiqën, a të atyre që për ne
të humbur janë si të vdekurit.

Ndonjëherë flasin në ëndrrat tona;
ndonjëherë i dëgjon mendja tek mendon.

Dhe bashkë me ta na vijnë për një çast
jehonat e të parës poezi të jetës sonë –
si një muzikë e largët që shuhet nëpër natë.


KUJTOHU, TRUP…

Trup, kujto jo vetëm sa shumë u dashurove,
jo vetëm shtratet ku u shtrive,
po dhe ato dëshira që për ty
aq dukshëm ndritnin brenda syve,
e përmes zërit dridheshin – e diç
e rastit i pengoi në udhë.
Tani që çdo gjë mbeti tek e shkuara,
s’të duket vallë sikur edhe ato dëshira
i plotësove? – si shndritnin,
kujtohu, brenda syve që të panë
si dridheshin me zërin, për ty, kujtohu, trup.


QYTETI


Ti the: «Do shkoj në tjetër vend, do shkoj në tjetër det.
Një tjetër do gjendet më i mirë se ky qytet,
ku është e shkruar të më dështojë çdo përpjekje
dhe ku, si një i vdekur, më është varrosur zemra.
Gjer kur këtë amulli do ma durojë mendja?
Ngado që sytë i kthej, ngado që hedh vështrime
shoh këtu rrënoja të zeza të jetës sime,
ku kaq vite po shkoj, po prish edhe po tret».

Dete të rinj s’do gjesh, s’do gjesh të tjera vise.
Qyteti do të ndjekë. Mbi të njëjtat pragje
do shkelësh. Dhe do plakesh nëpër të njëjtat lagje,
ke për t’u thinjur në po ato shtëpi, në po
atë qytet do mbërrish. Për gjetkë – mos shpreso –
s’do ketë rrugë për ty, s’do ketë anije.
Siç e prishe jetën tënde në këtë nahije
të vogël, në gjithë botën e prishe.


Përkthyer nga Alket Çani